Öýüňizdäki gizlin formaldegid hapalanmagy çagalara howp salýar
Umumy syn
Formaldegid zäherlenmesiniň diňe öý abatlaýyş işlerinden soň bolýandygyny pikir edip bilersiňiz. Şeýle-de bolsa, bu zäherli gazyň gizlin çeşmeleri öýüňiziň ähli ýerinde bar. Ol çagalaryň oýunjaklarynda, dokma önümlerinde we agaç mebellerde gizlenýär.
Bu makala formaldegidiň gizlin howplaryny düşündirýär, öý hojalygynda ulanylýan çeşmeleri kesgitleýär we maşgalaňyzy goramagyň hem-de sagdyn, deňagramly gurşawy saklamagyň ýönekeý we netijeli usullaryny hödürleýär.
Bu hapalanma öýüňizde gizlenýär, çagalara howp salýar we aňsatlyk bilen gözardy edilýär (ikinji el tüssesinden däl)
Formaldegid zäherlenmesi baradaky habarlar häzirki wagtda örän köp duş gelýär. Siz: "Men öýümi abatlamaýaryn. Bu maňa täsir etmeýär" diýip pikir edip bilersiňiz. Aslynda, gündelik durmuşda formaldegid çeşmeleri hemme ýerde bar.
Bu barada oýlanyň.
Çagalaryňyz üçin ýygy-ýygydan oýunjaklar ýa-da kitaplar satyn alýarsyňyzmy? Soňky döwürde olara täze eşikler satyn aldyňyzmy? Olar ulalanda täze stol satyn alarmyňyz? Bularyň hemmesi formaldegid bölüp çykaryp biler.
Formaldegid görünmeýär, yssyz we çagalara sessiz zyýan ýetirýär
Formaldegidiň reňki ýok. Onuň ysy hemişe güýçli bolmaýar. Pes derejesi anyklamak örän kyn. Şeýle-de bolsa, siz ony yslap bilmeseňiz-de, çagalaryňyza gizlin zyýan ýetirip biler.
Gysga wagtlyk täsir deriniň gyjyndyrmagyna we dem alyşda kynçylyk döredýär. Uzak wagtlyk täsir gözleriň ýaşlanmagyna, bokurdagyň agyrmagyna we üsgürmä sebäp bolýar. Agyr ýagdaýlar körlüge, rak keseline ýa-da hatda ölüme sebäp bolup biler.
Çagalaryň, göwreli aýallaryň we gartaşan adamlaryň dem alyş ulgamlary gowşak bolýar. Olar formaldegide örän duýgur. Bary-ýogy 0,1 ppm konsentrasiýasy çagalarda astmany aňsatlyk bilen döredip biler. Uly ýaşly adam bu derejäni hem duýmazlygy mümkin. Rak keselini öwrenmek boýunça halkara agentligi (IARC) formaldegidi 1-nji topardaky kanserogen hökmünde klassifikasiýa edýär. Uzak wagtlap dem almak nazofarenks rak keseliniň töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.
Çagalar çalt ösýärler. Az dozada hem uzak wagtlap dem almak gözleriň we burnuň gyjyndyrmagyna sebäp bolýar. Ekzema, bokurdak keselleri we astma töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Agyr ýagdaýlar beýni nerwlerine zeper ýetirip, kadaly ösüşe täsir edýär.
Göwreli aýallar üçin formaldegid reproduktiw zäherli täsir edýär. Uzak wagtlap täsir etmek göwreliligiň kemçiliklerine we dogluş agramynyň kadadan çykmagyna sebäp bolup biler. Haýwanlardaky tejribeler bu faktlary tassyklady.
Formaldegid howplary çagalaryňyzyň golaýynda gizlenýär
Aýdylyşy ýaly, abatlaýyş işleri ýeke-täk sebäp däl. Formaldegid gündelik durmuşda hemme ýerde bar. Çaga oýunjaklaryna, egin-eşiklerine we gündelik ulanylýan zatlara seresap bolmaly. Bu, hatda olary resmi dükanlardan satyn alsaňyz we olaryň ýaramaz ysy bolmasa-da, degişlidir.
1. Agaç mebelleri we gurluşyk materiallary
Agaç görnüşli köp zatlar aslynda kontrplakdan ýasalýar. Kontrplak formaldegid bölüp çykarýan ýelmeşdirijileri ulanýar. Şonuň üçin adamlar "formaldegid 15 ýyl bölüp çykarýar" diýýärler. Bölüp çykaryş wagty ýelmeşdirijiniň hiline, ulanylyş möçberine we daşky gurşawa baglydyr. Ol hakykatdanam on ýyldan gowrak wagtlap hyzmat edip biler.
Käbir tebigy agaçlarda formaldegid hem bar. Şonuň üçin "nol formaldegid" mebeller diýen ýaly ýok. Hatda dükanlarda bir ýyllap saklanýan görkezme modelleri hem ony çykaryp biler.
Şol bir zat berk agaçdan ýasalan beşiklere, pazllara we gurluşyk bloklaryna hem degişlidir. Arzan, düzgünleşdirilmedik oýunjaklar köplenç ýokary formaldegidli pes materiallary ulanýarlar. Oýunjaklardaky reňkli boýag başga bir çeşmedir. Bäbekler köplenç oýunjaklary çeýnäýärler, bu bolsa ony örän howply edýär.
2. Dokma önümleri: Perdeler, Eşikler we Pelüş Oýunjaklar
Formaldegid gyrymsyklaryň öňüni alýar, küýzeleriň döremegine päsgel berýär we lekelere garşy durýar. Ol perdelerde, berk ýubkalarda, kiçi köýneklerde we jinsi eşiklerde ulanylýar.
Ýumşak oýunjaklar we mata gurjaklar hem ony ulanýarlar. Eşiklerden tapawutlylykda, bu oýunjaklarda süngerli doldurgyçlar hem bar. Bu doldurgyçlar howpsuzlyk çäklerinden aňsatlyk bilen geçip biler. Eger köp ýumşak oýunjaklary arassa howa bolmadyk kiçi otagda saklasaňyz, içerki formaldegid derejesi ýokarlanar.
3. Çaga üçin düşnüksiz gap-gaçlar
Ene-atalar köplenç multfilm şekilli owadan gap-gaçlary satyn alýarlar. Imitasiýa edilen farfor (melamin) örän meşhur, sebäbi ol owadan görünýär we aňsatlyk bilen döwülmeýär.
Hakyky, resmi taýdan öndürilen melamin smolasy, adatça, howpsuzdyr. Zäherlenmek barada alada etmegiň zerurlygy ýok. Şeýle-de bolsa, bazar galp önümler bilen doludur. Köp önümler düşnüksiz çig mallary ulanýar. Eger materialyny bilmeseňiz, nähili owadan bolsa-da, ony satyn almaň.
Ýalan aýyrmak önümleri we netijeli usullar
Häzir siz howsala düşüp bilersiňiz. Aktiwleşdirilen kömür, ýaşyl ösümlikler satyn almalymy ýa-da pomelonyň gabyklaryny ulanmalymy?
Dur! Bu zatlar peýdasyz.
Ösümlikler we aktiwleşdirilen kömür konserwa formaldegidi siňdirmekÝöne, onuň işlemegi üçin tutuş tokaý ekmeli ýa-da bir ýük awtoulagy uglerod satyn almaly bolarsyňyz. Puluňyzy tygşytlaň.
Ony aýyrmagyň iň göni we netijeli usuly howa geçirijilikdir. Siz ony saklamalysyňyz deňagramly gurşaw öýüňizi howpsuz saklamak üçin gowy howa akymy bilen üpjün ediň. Iň gowy gorag ilki bilen formaldegid çeşmelerinden gaça durmakdyr.
Şu arzan we netijeli maslahatlara eýeriň:
1. E0 ýa-da E1 derejeli mebelleri saýlaň. Howa çykarýan agaç oýunjaklar. Mebel tagtalary formaldegid bölünip çykmagy boýunça derejelendirilýär. E0, E1 we E2 standart derejelerdir. Az san has gowy. Öýüňiz üçin hemişe E0 ýa-da E1 saýlaň.
E0 ≤ 0.5 mg/L (Halkara standarty)
E1 ≤ 1.5 mg/L (Ýerli standart)
E2 ≤ 5.0 mg/L (Ýerli standart)
Agaç oýunjaklary, beşikleri ýa-da partalary satyn alanyňyzda, olary arassa suw bilen ýuwuň. Soňra olary 3-7 günläp howa geçirijili balkona goýuň. Diňe hili synagdan geçen önümleri satyn almagyňyzy üpjün ediň. Bellik: Eger siz örän kiçi otagda E0 mebellerini köp goýsaňyz, formaldegid howpsuz çäklerden geçip biler.
2. Dokma önümlerini gaýta-gaýta ýuwuň. A synpdaky çaga geýimlerini satyn alyň. Egin-eşiklerde formaldegid üçin berk düzgünler bar:
A klasy: Çaga önümleriniň mukdary 20 mg/kg-dan az bolmaly.
B klasy: Deriniň deri bilen gönüden-göni gatnaşygy bolan önümleriň mukdary 75 mg/kg-dan az bolmaly.
C klasy: Deriniň içine gönüden-göni degmeýän önümleriň mukdary 300 mg/kg-dan az bolmaly.
3 ýaşdan kiçi çagalar üçin "A synpy" ýa-da "Çaga önümleri" üçin etiketkany hemişe barlaň. Formaldegidi eşikleri ýuwup we howa çykaryp aýryp bilersiňiz.
Erkin formaldegidi ýuwup aýyrmak aňsat. Şeýle-de bolsa, baglanyşykly formaldegid wagtyň geçmegi bilen has köp erkin formaldegidi haýal-haýal bölüp çykarýar. Şonuň üçin çaga geýimlerini geýmezden öň ýuwmaly. Zerur bolsa, olary birnäçe gezek ýuwup, guradyň. Täze perdeler we mata gurjaklar üçin hem şeýle ediň.
3. Howpsuz nahar gap-gaçlaryny saýlaň Gap-gaçlar gönüden-göni iýmite degýär. Töwekgelçilige gitmäň. Keramika we aýna çagalar üçin howpsuz däl, sebäbi olar aňsat döwülýär. Boýalmadyk agaç gap-gaçlar ajaýyp. Şeýle hem şu iki materialy maslahat berýäris:
Polipropilen (PP): Bu 5-nji plastik. Ol 140°C gyzgynlyga çydaýar. Gyzdyrylanda zyýanly himiki maddalary çykarmaýar. Çagalar üçin niýetlenen gap-gaçlaryň köpüsinde şu ulanylýar.
Mekgejöwen Plastiki (PLA): Bu, adatça, zäherli däl we zyýansyz hasaplanýar. Çagalar üçin örän amatly.
Köp soralýan soraglar (Köp berilýän soraglar)
1. Çagamyň otagyndan formaldegidi aýyrmak üçin ýaşyl ösümlikleri ulanyp bilerinmi? Ýok. Ösümlikler formaldegidiň az mukdaryny özüne siňdirip bilse-de, täsiri peýdaly bolmak üçin gaty kiçi. Hakykatdanam täsir etmek üçin öý ösümlikleriniň tokaýy gerek bolar. Howany howalandyrmak üçin penjireleri açmak has gowy.
2. "Nol-formaldegid" agaçdan ýasalan beşikler hakykymy? Ýok. Agaçlaryň ählisi diýen ýaly tebigy ýagdaýda bolýan formaldegidiň az mukdaryny öz içine alýar we önümçilik prosesleri köplenç has köp mukdarda formaldegidi öz içine alýar. E0 derejeli mebelleri satyn alyp, ulanmazdan öň birnäçe günläp howalandyrmak iň gowusydyr.
3. Çagamyň täze eşiklerinde näme üçin formaldegid bar? Öndürijiler matalary gyrymsyz, lekesiz we küýzeden arassa saklamak üçin formaldegid bejergilerini ulanýarlar. Çagalar üçin "A synp" howpsuzlyk belliklerini hemişe gözläň we ähli täze eşikleri geýmezden öň ýuwuň.
4. Çaga çanaklary we tarelkalary üçin iň howpsuz material näme? Boýalmadyk agaç, polipropilen (PP/Plastik #5) we mekgejöwen plastmassasy (PLA) iň howpsuz saýlawdyr. Olar zäherli däl, aýna ýaly aňsatlyk bilen döwülmeýär we ýokary temperatura howpsuz çydamlydyr.