Stenford uniwersitetiniň gözlegi: Gaz plitalarynda nahar bişirmek rak keseliniň döremegine sebäp bolýar. Töwekgelçiligi azaltmak üçin şu 3 zady ediň!

2026-03-06

Umumy syn

Stenford uniwersitetiniň geçiren ylmy barlagy gaz we propan peçleriniň leýkemiýa bilen baglanyşykly 1-nji topardaky kanserogen bolan benzoly ikinji derejeli tüssäden has ýokary derejede çykarýandygyny görkezýär.

Bary-ýogy 45 minut bişirmek jaýdaky benzol konsentrasiýasyny saglyk çäginden ýokary galdyryp biler, gaz bolsa ýatylýan otaglarda sekiz sagatdan gowrak saklanyp galýar.

Az mukdarda gaz çykarýan induksiýa plitalaryndan tapawutlylykda, gaz plitalary islendik täsir zyýanly bolanda saglyk üçin çyzykly howp döredýär.

Köpler diňe nahar bişirýän ýagyň buglarynyň kanserogendigine ynanýarlar, emma peçlerde ulanylýan tebigy gaz hem sebäp bolup durýar. Gaz peçleri uglerod dioksidini we potensial kanserogen metany bölüp çykarmakdan başga-da, zyýanly himiki maddalary öndürýär, mysal üçin uglerod oksidi (CO), öýjük dem alyşyny bökdeýär; formaldegid (HCHO), kanserogen; azot dioksidi (NO2), astma bilen baglanyşykly dem alyş ýollaryny gyjyndyryjy; we benzol (C6H6).

Muny azaltmak üçin hünärmenler üç hereketi maslahat berýärler: wentylýatorlar we açyk penjireler ýa-da jaýyň howa çalşygy bilen howa çalşygyny iň ýokary derejä çykarmak, peçleri ýagsyz saklamak we gazyň ýanmagyny azaltmak üçin howa gyzdyryjy ýaly elektrik enjamlaryny ulanmak.

Gaz plitalary näçe benzol bölüp çykarýar?

Ýokary kuwwatly gaz ýakgyçlary we peçleri (350 °F temperaturada sazlanan) her minutda ortaça 2,8 we 5,8 μg benzol çykarýar. Suwuk nebit gazyny (LPG) ulanýanlar üçin tizlikler her minutda 5,5 we 6,5 μg bolýar.

Maglumatlar görkezýär, öý içi gaz peçlerinden çykýan benzol konsentrasiýasy ikinji derejeli tüssäde tapylan derejeden ýokary bolup biler. Tersine, induksiýa peçleri has az benzol çykarýar - gaz peçlerinden çykýan benzolyň diňe 1/25-den 1/10-a çenli - bu bolsa diýen ýaly azdyr.

Ýokary kuwwatly gaz ýakgyçlary we peçler ($350$-°F bahasynda kesgitlenen) ortaça $2 çykarýar

Ýokary kuwwatly gaz ýakgyçlary we peçler ($350$-°F bahasynda kesgitlenen) ortaça $2 çykarýar

Gaz peçini bary-ýogy 45 minut ulanmak aşhana benzolynyň derejesiniň saglyk standartlaryndan ýokary çykmagyna sebäp bolup biler. Açyk meýilnamaly jaýlarda ýa-da gapylar açyk galanda, benzol ýatylýan otaglara geçýär. Bişirilenden soň 8 sagadyň içinde ýatylýan otagdaky benzolyň derejesi 2,8 ppbv-e ýetip biler — bu bişirilmezden öňki derejeden 23 esse ýokary — we ol ýerde saklanyp, dowamly zyýan ýetirýär.

Gaz plitasyny bary-ýogy 45 minut ulanmak aşhanadaky benzol derejesiniň saglyk standartlaryndan geçmegine sebäp bolup biler

Gaz plitasyny bary-ýogy 45 minut ulanmak aşhanadaky benzol derejesiniň saglyk standartlaryndan geçmegine sebäp bolup biler

Öýde benzol konsentrasiýasyny nädip howpsuz bişirip we peseldip bileris?

1. Bişirýän wagtyňyz howany dogry çalşyryň. Howa çalşyrmak iň täsirli usuldyr. Benzolyň ýaýramagynyň öňüni almak üçin ýatylýan otagyň gapylaryny ýapyň we aşhana penjirelerini açyň. Howa aýlanyşygy ýaramaz bolsa, howa akymyny güýçlendirmek üçin wentylýator ulanyň ýa-da tutuş-Öýüň howa geçirijilik ulgamyBişirilenden soň, wentylýatory we penjireleri açyk saklaň we aşhanadan çykmak üçin gysga wagtlyk çykyň. Bellik: Öýken rak keseliniň töwekgelçilik faktory bolan ýag buglaryny aýyrmak üçin sorujylar möhüm bolup galýar.

Yzyna gaýtdyryp bolýan howa akymynyň penjire wentylýatory

Yzyna gaýtdyryp bolýan howa akymynyň penjire wentylýatory

2. Peçi yzygiderli arassalaň. Peçdäki galan ýag benzolyň bölünip çykmagynyň ähtimallygyny artdyrýar. Aşhana howa çykandan soň, mümkin bolan zyýanly gazlary azaltmak üçin peçiň ýüzüni we aşhana gap-gaçlaryny süpüriň.

3. Alternatiw aşhana enjamlaryny ulanyň. Ýokary gyzgynlykda gyzdyryp bişirmek we gyzdyrmak iň köp benzol öndürýär. Bu usullar üçin induksiýa peçlerine geçmegi göz öňünde tutuň. Başgaça aýdylanda, gaz peçlerine garaşlylygy has-da azaltmak we töwekgelçiligi azaltmak üçin howa gyzdyryjylaryny ýa-da elektrikli tüwi bişirijilerini ulanyň.

Aşhana enjamlarynyň alternatiwasyny ulanyň - ýokary gyzgynlykda gyzdyryp we gyzdyryp, iň köp benzol öndüriň

Aşhana enjamlarynyň alternatiwasyny ulanyň - ýokary gyzgynlykda gyzdyryp we gyzdyryp, iň köp benzol öndüriň

Köp soralýan soraglar

1. Gaz plitalaryndan çykýan benzol hakykatdanam nebit tüssesinden has howplymy?

Ikisi hem howply. Nebit buharlary öýken rak keseliniň döremegine sebäp bolsa-da, benzol 1-nji topardaky kanserogen bolup, ol, hatda pes derejede täsir edilende-de, leýkemiýa ýaly gan rak keseliniň döremegine sebäp bolýar.

2. Ýangyç sowady benzol meselesini çözüp bilermi?

Doly däl. Gaz sorujylar kömek edýär, ýöne olar köplenç gaz ýanmasynyň ähli goşmaça önümlerini tutup bilmeýärler. Olary açyk penjireler we wentylýatorlar bilen utgaşdyrmak has netijelidir.

3. Benzol diňe aşhanada galýarmy?

Benzol ýatylýan otaglara we ýaşaýyş jaýlaryna aňsatlyk bilen aralaşýar, ol ýerde peç öçürilenden soň 8 sagatdan gowrak ýokary konsentrasiýalarda galyp bilýär.

4. Induksiýa peçine geçmelimi?

Mümkin bolsa. Induksiýa plitalary gaz plitalaryna garanyňda 10-25 esse az benzol çykarýar, bu bolsa olary içerki howanyň hili üçin has arassa we howpsuz alternatiwa edýär.

Salgylanma:
1.Gaz peçlerinden ýanmagyň gan öýjükleriniň rak keseli bilen baglanyşykly himiki maddalaryň içerki derejesini ýokarlandyryp biljekdigini barlaglar görkezýär
2.Peçlerden çykýan gaz we propan ýanmagy benzol çykarýar we içerki howanyň hapalanmagyny artdyrýar
3.Aşhananyň hapalanmagy barada stresdemi? Penjire wentylýatory arzan çözgüt