Bu ýaz öýde iň az baha berilýän saglyk howpy kiçijik küýze nokatlarymy?

Öý içi küýze keseli sindromy, agyr dem alyş ýollary meseleleri we hatda depressiýa bilen baglanyşykly tomusky saglyk üçin gizlin howp bolup durýar. Bu makala oňa garşy göreşmek üçin üç möhüm ädimi beýan edýär: çyglylygy gözegçilikde saklamak üçin howa çalşyrmak, gizlin küýzeni tapmak we täsirlenen zatlary howpsuz dezinfeksiýa etmek ýa-da taşlamak.

Hytaýyň Qinling-Huaihe liniýasynyň günortasyndaky köp sebitlerde içerki gurşaw ýylyň ýarysyndan köp wagtlap kömelek döremegine meýilli bolýar. Demirgazykda iýun, iýul we awgust aýlary hem kömelek ösüşi üçin iň ýokary möwsümlerdir. Diwarlardan başga-da, kömelek stollarda, oturgyçlarda, şkaflarda, egin-eşiklerde, ýassyklarda, rakowinalarda, pol suw akdyryjylarynda, kondisionerlerde, kir ýuwýan maşynlarda, aýakgaplarda we gündelik öý hojalyk zatlarynda ösüp bilýär.

Kömelek damjalary diňe bir görnüş taýdan hapa däl we ýaşaýyş tejribäňize örän zyýanlydyr; olar garaşylmadyk fiziki täsirleri hem döredip biler. Bedeniňizde dürli oňaýsyz alamatlar ýüze çykyp biler: dowamly üsgürme, burnuň dykylmagy, dem alyş kynçylygy we gyjyndyryjy deri. Mesele şol damjaly burçlarda gizlenip biler - görünmeýän, mikroskopiki kömelek siziň rahatsyzlygyňyzyň sebäbi bolup biler.

Biz küýzeli iýmitleri iýmeli däldigimizi bilýäris, sebäbi ol iýmit zäherlenmesine sebäp bolup biler we aflatoksinler hatda rak keseliniň döremegine sebäp bolup biler. Şeýle-de bolsa, köp adamlar küýzeli öýüň saglyk üçin howplaryndan habarsyz galýarlar.

Birnäçe onýyllyk mundan ozal, adamlar käbir ýapyk jaýlarda, esasanam çygly içerki gurşawlarda galmagyň başagyry we dem alyş kynçylygy ýaly alamatlara getirýändigini we jaýdan çykanda bu alamatlaryň gowulaşýandygyny anykladylar. Bu kesel jaý sindromy (SBS) diýlip atlandyrylýar [1].

Soňky on ýylyň dowamynda barha köp sanly gözlegler çyglylyk bilen baglanyşykly kömelekleriň zyýansyz däldigini görkezýär. Ol adam saglygyna üç mehanizm arkaly zyýan ýetirip biler: adaty bolmadyk immun reaksiýalary (allergiýa ýaly), gönüden-göni infeksiýa we kömelek önümleriniň zäherli gyjyndyrmasy.

2004-nji ýylda Lukmançylyk Instituty (IOM) sagdyn adamlarda öýde kömelek bilen ýüzbe-ýüz bolmagyň ýokarky dem alyş ýollarynyň alamatlary, üsgürme we hırıltı bilen baglanyşyklydygyny anyklady [2]. Soňky patologiki barlaglar kömelek tarapyndan öndürilýän sporalaryň we fermentleriň öýken öýjüklerini basyp alyp, öýjük birikmelerini ýok edip, dem alyş ulgamyna zyýan ýetirip biljekdigini görkezýär [3, 4]. Tomus paslynda tozan az bolanda, kömelek allergiýanyň esasy sebäpleriniň biridir - ol biynjalyk ediji asgyrma, burnuň akmasy, burun dykylmagy, üsgürme, deriniň gyjyndysy we döküntüleri döredýär.

Barlaglar görkezýär, adamlaryň takmynan 10% -inde dem alyş ýollary arkaly ýaýran küýze garşy IgE antitelalary bar, bu bolsa olaryň oňa allergiýasynyň bolmagy mümkindigini aňladýar [5]. Astma hassalary üçin küýze astma hüjümlerini döredip biler; öýde küýze ýerlerini tapmak hiç haçan gowy alamat däl. ABŞ-da astma ýagdaýlarynyň 21% -ine çenlisiniň çygly we küýzeli ýaşaýyş jaýlary bilen baglanyşykly bolmagy mümkin diýlip çaklanylýar [6].

Aspergillus fumigatus ýaly käbir kömelekler, immun ulgamy gowşak adamlarda, mysal üçin, gartaşan adamlarda öýken infeksiýasynyň ölüm howpuny döredip biler. Pekin Bileleşigi lukmançylyk kolleji hassahanasynyň 16,000-den gowrak kömelek infeksiýasy bilen kesellän hassalar baradaky statistikasy, ýarysynyň (49,3%) 61 ýaşdan ulydygyny, infeksiýalaryň esasan aşaky dem alyş ýollarynda (meselem, öýkenlerde) (81,7%) ýüze çykýandygyny görkezýär.

2007-nji ýylyň oktýabr aýynda Amerikan Jemgyýetçilik Saglygy Journal žurnalynda çap edilen gözlegde çygly, küýzeli gurşawda ýaşaýan adamlaryň gurak, küýzesiz öýlerde ýaşaýanlara garanyňda depressiýa düşmek howpunyň 34% - 44% ýokarydygy anyklandy. Allergiýanyň özi depressiýa täsirini ýetirip biler - "burun dykylmagy beýniniň dumanlanmagyna getirýär" diýen duýgy köp allergiýadan ejir çekýänler üçin örän hakyky duýgydyr. Barlagçylar küýze sebäpli gaýtalanýan rinit, astma we baş agyrylarynyň howsala we depressiýa bilen baglanyşykly bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar [7].

01. Wentilýasiýa!

Garaňky, çygly we deňeşdirme boýunça ýapyk gurşawlar kömelekleriň ösmegi üçin ajaýypdyr. Howanyň çyglylygyny gözegçilikde saklamak örän möhümdir; penjireleri ýygy-ýygydan açmak maslahat berilýär. Howa akymy çyglylygy kadalaşdyrmaga kömek edýär we içerki howanyň gaty çygly bolmagynyň öňüni alýar. Kömelek ösende, howa sporalary, bölekleri we uçujy organiki birleşmeleri (UOB) çykarýar. Howa geçirijilik içerki we daşarky howany çalşyrýar we bu howply maddalary suwuklaşdyrýar. Umumy çyglylygy ýokary bolan ýerlerde (ýagny kenarýaka sebitleri ýaly) howa geçirijilik peýdalydyr - penjireleri gün boýy açyk goýmaly däl; diňe howany çalşyrmak üçin ýeterlikdir.

Maslahat: Mümkin bolsa, öýüňizi gurak saklamak üçin çyglylyk saklaýjyny ýa-da kondisioneriňiziň çyglylyk saklaýjy funksiýasyny ulanyň.

02. Öýüňizde gizlenýän küýzeni tapyň

Kämä we gizlin burçlara meýilli materiallary barlamak iň gowusydyr, mysal üçin:

1. Mebelleriň arkasynda we ýaryklaryň töwereginde.

2. Içerki kondisioner we çykaryş ulgamlary.

3. Diwarlar, diwar kagyzy we asma potoloklar.

4. Agaç şkaflar we düşek çarçuwalary.

5. Uzak wagt bäri el degrilmedik egin-eşikler we kitaplar.

6. Öň suw akdyrylan ýa-da suwa çümdürilen ýerler.

(Eger kireýine berilýän kwartirany gören wagtyňyz küýze ysyny duýsaňyz, indiki kwartira geçiň!)

03. Küýlenen zatlary çalyşyň, arassalaň we dezinfeksiýa ediň

Olary zyňmak ilkinji saýlawdyr - hatda öli küýze bölekleri hem allergiýa döredip biler.

Zyňyp bolmajak zatlar üçin dezinfeksiýa ediň, arassalaň we gurak saklaň. Kömelekleri aýyrmak üçin adaty öý agartgyç (meselem, 84 dezinfeksiýa serişdesi) netijelidir. Görkezmelere laýyklykda ony suw bilen erediň, kömelekli ýerleri süpüriň, ellik geýiň we howa alyş üçin penjireleri açyň. Söwda kömeleklerini aýyrýanlaryň köpüsi has güýçli täsir etmek üçin agartgyçy oksidleýji serişdeler (meselem, wodorod peroksid) we penetrantlar bilen birleşdirýär.

1. Agardyp bolmaýan zatlar (meselem, aýakgaplar ýa-da kitaplar) üçin: olary gowy arassalaň we göni gün şöhlesine goýuň.

2. Küllenen silikon germetik üçin: küýzeni aýyrýan gel ulanyň; eger küýze güýçli bolsa, köne germetik gatlagy gyryp aýryň we täze gatlak çalyň.

3. Kondisioner we kir ýuwýan maşynlar ýaly çyglylyk döredýän enjamlary yzygiderli arassalap duruň.

4. Eger siz abatlaýyş işlerini geçirýän bolsaňyz: çyglylykdan we kömelekden goraýan tehnologiýalara ileri tutuň. Suwa çydamly materiallary saýlaň, howanyň ýumşak akymyny üpjün ediň, şeýle hem hammamlaryň, aşhanalaryň, rakowinalaryň we kondisionerleriň doly suw geçirmeýänligini üpjün ediň.

Salgylanma:
[1]Park JH, Cox-Ganser J M. Çygly içerki gurşawda küýze täsiri we dem alyş saglygy
[2] Küý we çyglylyk barada esasy maglumatlar
[3] Wiesner DL, Merkhofer RM, Ober C we başg. Klub hüjresi TRPV4 öýken allergiki iltihabyny döredýän zyýan sensory hökmünde hyzmat edýär.
[4] Jia LJ, Rafik M, Radosa L we ş.m. Aspergillus fumigatus, kömelekli fagosomlary zaýalanmaýan ýollara gönükdirmek üçin adam p11-ni ogurlaýar.
[5] Buş RK, Portnoý JM, Sakson A we beýlekiler. Käbiň täsiriniň lukmançylyk täsirleri
[6] Çžan Li, Kang Meý, Çen Çžunju we beýlekiler. Meniň ýurdumda göbelek infeksiýalarynyň epidemiologik analizi: köp merkezli retrospektiw barlag
[7] Şenassa ED, Daskalakis C, Liebhaber A we beýlekiler. Öýde çyglylyk we kömelek hem-de çökgünlik...
[8] Öý içi howanyň hiline degişli BSGG-niň görkezmeleri: Çyglylyk we kömelek