0102030405
Gyşda içerki howanyň iň amatly çyglylyk derejesi näçe bolmaly?
2026-02-27
Umumy syn
Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy içerki çyglylygyň ýylyň dowamynda 40% bilen 70% aralygynda saklanmagyny maslahat berýär. Adamlar otnositel çyglylygy 45% bilen 65% aralygynda bolan gurşawda özlerini has rahat duýarlar.
Howanyň çyglylygy 40% -den aşak bolsa, ol öýde guraklyga sebäp bolup, deriniň, bokurdagyň we dem alyş ýollarynyň guramagyna getirýär we astma ýaly dem alyş ýollarynyň kesellerini aňsatlyk bilen ýüze çykarýar.
Çyglylyk 70% -den ýokary bolanda, adamlar özlerini howanyň dykylyp, rahatsyz duýarlar.
Howanyň çyglylygy 80% -den ýokary bolanda, ol aşa ýokary hasaplanýar, bu bolsa bedeniň ýylylygy çykarmagyny kynlaşdyrýar we netijede bedeniň gyzgynlygynyň ýokarlanmagy, ýürek urşunyň çaltlaşmagy, baş aýlanma we göwrelilik ýaly alamatlar ýüze çykýar.
Howanyň çyglylygy 40% -den aşak bolsa, ol öýde guraklyga sebäp bolup, deriniň, bokurdagyň we dem alyş ýollarynyň guramagyna getirýär we astma ýaly dem alyş ýollarynyň kesellerini aňsatlyk bilen ýüze çykarýar.
Çyglylyk 70% -den ýokary bolanda, adamlar özlerini howanyň dykylyp, rahatsyz duýarlar.
Howanyň çyglylygy 80% -den ýokary bolanda, ol aşa ýokary hasaplanýar, bu bolsa bedeniň ýylylygy çykarmagyny kynlaşdyrýar we netijede bedeniň gyzgynlygynyň ýokarlanmagy, ýürek urşunyň çaltlaşmagy, baş aýlanma we göwrelilik ýaly alamatlar ýüze çykýar.
Howanyň çyglylygy adam bedenine iki görnüşde täsir edýär: gönüden-göni we gytaklaýyn:
1. Göni täsirler: Öý içi çyglylygyň adam bedenindäki käbir fiziologiki proseslere täsiri.
2. Gytaklaýyn täsirler: Esasan, käbir biologik hapalaýjylaryň (tozan akarlary, bakteriýalar, kömelekler we wiruslar ýaly) we biologik däl hapalaýjylaryň (formaldegid, radon, kükürt oksidleri we azot oksidleri ýaly) konsentrasiýasynyň otnositel çyglylyk sebäpli üýtgemegi arkaly ýüze çykýar we şeýlelik bilen gytaklaýyn ýagdaýda adam saglygyna täsir edýär.
Näme üçin ol siziň durmuşyňyza täsir eder?
Adamyň dem alyş ulgamynyň garşylygynyň peselmegi:
Gurak gurşawda adamyň dem alyş ulgamynyň garşylygy peselýär, bu bolsa dem alyş ýollarynyň kesellerini başlatmagy ýa-da has-da agyrlaşdyrmagy aňsatlaşdyrýar. Barlaglaryň netijeleri howadaky otnositel çyglylyk 40% -den aşak bolanda... Howa gurak bolanda, ýokarky dem alyş ýollarynyň, şol sanda burnuň we öýkeniň nemli bardalary ep-esli mukdarda çyglylygy ýitirýändigini görkezýär. Bu bolsa elastikligi peseldýär, nem bölünip çykmagyny azaldýar we nemli bardalardaky kirpikleriň hereketini haýalladýar. Tozan we bakteriýalar nemli bardalara aňsatlyk bilen ýapyşýar, bu bolsa deriniň we dem alyş ýollarynyň guramagyna, bokurdagyň guramagyna, burundan gan akmagyna we dem alyş goragynyň gowşamagyna getirýär, bu bolsa bedeniň infeksiýalara has duçar bolmagyna sebäp bolýar.
Gurak gurşawda adamyň dem alyş ulgamynyň garşylygy peselýär, bu bolsa dem alyş ýollarynyň kesellerini başlatmagy ýa-da has-da agyrlaşdyrmagy aňsatlaşdyrýar. Barlaglaryň netijeleri howadaky otnositel çyglylyk 40% -den aşak bolanda... Howa gurak bolanda, ýokarky dem alyş ýollarynyň, şol sanda burnuň we öýkeniň nemli bardalary ep-esli mukdarda çyglylygy ýitirýändigini görkezýär. Bu bolsa elastikligi peseldýär, nem bölünip çykmagyny azaldýar we nemli bardalardaky kirpikleriň hereketini haýalladýar. Tozan we bakteriýalar nemli bardalara aňsatlyk bilen ýapyşýar, bu bolsa deriniň we dem alyş ýollarynyň guramagyna, bokurdagyň guramagyna, burundan gan akmagyna we dem alyş goragynyň gowşamagyna getirýär, bu bolsa bedeniň infeksiýalara has duçar bolmagyna sebäp bolýar.
Deri üçin:
Gurak howa adam epidermal öýjüklerini guradýar we ýagyň bölünip çykmagyny azaldýar, netijede deri gödek, gyrymsy we hatda ýaryk bolýar. Allergik dermatit, gyjyndyryjy deri we beýleki allergiki keseller hem gurak howa bilen baglanyşyklydyr.
Gurak howa adam epidermal öýjüklerini guradýar we ýagyň bölünip çykmagyny azaldýar, netijede deri gödek, gyrymsy we hatda ýaryk bolýar. Allergik dermatit, gyjyndyryjy deri we beýleki allergiki keseller hem gurak howa bilen baglanyşyklydyr.
Tozan akarlary:
Barlaglar tozan akarlarynyň ösmegi üçin iň amatly şertleriň 20-25℃ temperatura we 70%-75% otnositel çyglylykdygyny görkezýär. Öýüň otnositel çyglylygy 51% -den aşak bolanda, tozan akarlary suwsuzlykdan ölýär.
Barlaglar tozan akarlarynyň ösmegi üçin iň amatly şertleriň 20-25℃ temperatura we 70%-75% otnositel çyglylykdygyny görkezýär. Öýüň otnositel çyglylygy 51% -den aşak bolanda, tozan akarlary suwsuzlykdan ölýär.
Mikroorganizmler:
Kanadaly alymlar Entoni W. Arundel we beýlekiler dürli faktorlary göz öňünde tutup, iň amatly otnositel çyglylyk aralygyny maslahat berdiler (suratda görkezilişi ýaly). Barlaglar otnositel çyglylygyň 40-60% aralygynda bolmagynyň iň amatlydygyny görkezýär. Bu bolsa daşky gurşawdaky bakteriýalaryň, mikroblaryň, küýzäniň we parazitleriň umumy sanyny iň pes derejä düşürýär. Bu, belli bir derejede ozon emele gelmegini üpjün edip, howany arassalamak bilen birlikde, dem alyş ýollarynyň infeksiýalarynyň, allergiýanyň, astmanyň we himiki reaksiýalaryň ähtimallygyny azaldýar.
Kanadaly alymlar Entoni W. Arundel we beýlekiler dürli faktorlary göz öňünde tutup, iň amatly otnositel çyglylyk aralygyny maslahat berdiler (suratda görkezilişi ýaly). Barlaglar otnositel çyglylygyň 40-60% aralygynda bolmagynyň iň amatlydygyny görkezýär. Bu bolsa daşky gurşawdaky bakteriýalaryň, mikroblaryň, küýzäniň we parazitleriň umumy sanyny iň pes derejä düşürýär. Bu, belli bir derejede ozon emele gelmegini üpjün edip, howany arassalamak bilen birlikde, dem alyş ýollarynyň infeksiýalarynyň, allergiýanyň, astmanyň we himiki reaksiýalaryň ähtimallygyny azaldýar.
Formaldegid:
Finlýandiýada 46 kwartirada geçirilen gözlegde, otnositel çyglylyk 34% -den 70% -e çenli üýtgese, howadaky formaldegid konsentrasiýasynyň 24 sagadyň dowamynda 0,08 mg/m³-den [ýokary derejä] çenli ýokarlanandygy, 0,20 mg/m³ bolandygy, bu bolsa içerki formaldegid konsentrasiýasynyň temperatura we çyglylyk bilen gönüden-göni proporsionaldygyny görkezýär.
Finlýandiýada 46 kwartirada geçirilen gözlegde, otnositel çyglylyk 34% -den 70% -e çenli üýtgese, howadaky formaldegid konsentrasiýasynyň 24 sagadyň dowamynda 0,08 mg/m³-den [ýokary derejä] çenli ýokarlanandygy, 0,20 mg/m³ bolandygy, bu bolsa içerki formaldegid konsentrasiýasynyň temperatura we çyglylyk bilen gönüden-göni proporsionaldygyny görkezýär.
HRV açyk bolsa-da, howa näme üçin henizem çygly?
HRV kömek edýär Howa alyş-çalyş, çygly howany gurak howa bilen çalşyrmak — ýöne bir aýnaly penjireleriňiz ýa-da izolýasiýa edilmedik alýumin armaturalaryňyz bolsa, onuň çäklendirmeleri bar. Çyglylygy azaldyjydan tapawutlylykda, HRV kondensasiýany howa buglandyryp, soňra çykaryp goýbermek ukyby bilen çäklenýär. Eger öý ýyly bolmasa, howa az çyglylyk siňdiriler, şonuň üçin az aýrylar.
HRV-niň dogry işleýändigini we köne süzgüçler bilen dykylmandygyny barlaň. Eger siz hakykatdanam çyglylygyň öňüni almak isleýän bolsaňyz, ýöne penjireleriňizi çalşyrmaga mümkinçiligiňiz ýok bolsa, otagda çyglylygy peseldýän enjam goýup, ony gijelerine işledip görüň we/ýa-da ýyly, çygly howanyň sowuk penjirelere ýetip, kondensasiýa bolup, syzyp çykmagyny azaltmak üçin penjireleri 3M plastik izolýasiýa toplumlary bilen ýapyp görüň.
Maslahat: Gijelerine çyglylygy azaldyjy ulanyň ýa-da penjire izolýasiýa plýonkasyny ýapyşdyryň.
Maslahat: Gijelerine çyglylygy azaldyjy ulanyň ýa-da penjire izolýasiýa plýonkasyny ýapyşdyryň.
Köp soralýan soraglar
1. Ideal çyglylyk näçe?
40%-60% iň sagdyn derejedir. Ol mikroblary we küýzeleri azaldýar. Tozan akarlaryny öldürmek üçin ony 51%-den aşak saklaň.
2. Eger ol gaty gurak bolsa (
Pes çyglylyk dem alyş ýollaryňyzyň we deriňiziň guramagyna sebäp bolýar. Bu bolsa bakteriýalara garşy goragyňyzy gowşadýar, bokurdagyň guramagyna, burnuň gan akmagyna we astmanyň sebäplerine sebäp bolýar.
3. Howa örän çygly bolsa (>70%) näme etmeli?
Ýokary çyglylyk formaldegid derejesiniň 24 sagadyň dowamynda iki esse ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Şeýle hem, bedeniňiziň sowamagyny kynlaşdyrýar, baş aýlanmasyna we ýürek urşunyň çaltlaşmagyna getirýär.
4. Näme üçin meniň öýümde HRV henizem çygly?
HRV howa alyş-çalyş üçin niýetlenendir, çyglylygy aýyrmak üçin däl. Eger öýüňiz sowuk bolsa ýa-da bir aýnaly penjireleri bolsa, HRV ony aýyrmazdan öň çyglylyk kondensasiýa bolar.